Słownictwo do Life in the UK Test
Wszystkie kluczowe terminy z oficjalnego podręcznika wraz z definicjami i tłumaczeniami na język ojczysty. Przeglądanie za darmo.
200 terminów
A system of government where the people have the power to choose their leaders through free and fair elections.
System rządów, w którym to obywatele mają władzę wybierania swoich przywódców w wolnych i uczciwych wyborach.
The principle that no one is above the law, including the government and the monarch. Everyone must obey the law.
Zasada, według której nikt nie stoi ponad prawem, w tym rząd i monarcha. Każdy musi przestrzegać prawa.
The right to freedom of thought, speech, and expression, as long as it does not break the law or harm others.
Prawo do wolności myśli, słowa i wypowiedzi, dopóki nie łamie ono prawa ani nie szkodzi innym.
Accepting that other people may have different views, beliefs, and ways of life, and treating them with respect.
Akceptowanie tego, że inni ludzie mogą mieć odmienne poglądy, przekonania i sposoby życia, oraz traktowanie ich z szacunkiem.
A civic duty where citizens are called to serve on a jury in a court of law to help decide whether someone is guilty or not guilty.
Obywatelski obowiązek, w ramach którego obywatele są wzywani do zasiadania w ławie przysięgłych w sądzie, aby pomóc rozstrzygnąć, czy ktoś jest winny, czy niewinny.
A legally recognised relationship between two people, introduced in 2004 for same-sex couples.
Prawnie uznawany związek między dwiema osobami, wprowadzony w 2004 roku dla par tej samej płci.
The nine characteristics protected from discrimination under the Equality Act 2010.
Dziewięć cech chronionych przed dyskryminacją na mocy ustawy o równości z 2010 roku (Equality Act 2010).
Violence or abuse within a household or between partners. It is a criminal offence in the UK.
Przemoc lub znęcanie się w obrębie gospodarstwa domowego albo między partnerami. W Wielkiej Brytanii jest to przestępstwo.
Female genital mutilation — a criminal offence in the UK, regardless of cultural tradition.
Okaleczanie żeńskich narządów płciowych — w Wielkiej Brytanii jest to przestępstwo, niezależnie od tradycji kulturowej.
English for Speakers of Other Languages. A course for those whose first language is not English, often paired with a citizenship course as an alternative route to meeting the language requirement.
English for Speakers of Other Languages, czyli angielski dla osób, których pierwszym językiem nie jest angielski. Kurs często łączony jest z kursem obywatelstwa jako alternatywny sposób spełnienia wymogu językowego.
The Common European Framework of Reference for Languages, a standard used to measure language ability from A1 (beginner) to C2 (mastery).
Wspólny europejski system opisu znajomości języków, czyli standard używany do mierzenia umiejętności językowych od poziomu A1 (początkujący) do C2 (biegły).
The intermediate level of English under the CEFR required for settlement or citizenship applications in the UK.
Średnio zaawansowany poziom języka angielskiego według skali CEFR, wymagany przy wnioskach o osiedlenie się lub obywatelstwo w Wielkiej Brytanii.
Also known as indefinite leave to remain (ILR), a status that allows a person to live and work in the UK without time limit.
Znany także jako bezterminowe prawo pobytu (ILR) — status pozwalający osobie mieszkać i pracować w Wielkiej Brytanii bez ograniczeń czasowych.
The legal process by which a foreign national becomes a British citizen after meeting residence, language and good-character requirements.
Proces prawny, w którym cudzoziemiec staje się obywatelem brytyjskim po spełnieniu wymogów dotyczących pobytu, języka i nienagannego charakteru.
The UK government department responsible for immigration, passports, security and policing, including handling citizenship applications.
Departament rządu Wielkiej Brytanii odpowiedzialny za imigrację, paszporty, bezpieczeństwo i policję, w tym za rozpatrywanie wniosków o obywatelstwo.
A computer-based test of 24 questions on UK history, traditions and values that applicants must pass to obtain settlement or citizenship.
Komputerowy test składający się z 24 pytań dotyczących historii, tradycji i wartości Wielkiej Brytanii, który wnioskodawcy muszą zdać, aby uzyskać osiedlenie lub obywatelstwo.
A formal event at which successful applicants take an oath or affirmation of allegiance and receive their certificate of British citizenship.
Oficjalna uroczystość, podczas której osoby z pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem składają przysięgę lub uroczyste przyrzeczenie wierności i otrzymują certyfikat obywatelstwa brytyjskiego.
Treating someone unfairly because of their race, gender, age, disability, religion, sexuality or other protected characteristic; it is illegal under the Equality Act 2010.
Niesprawiedliwe traktowanie kogoś ze względu na rasę, płeć, wiek, niepełnosprawność, religię, orientację seksualną lub inną cechę chronioną; jest to nielegalne na mocy ustawy o równości z 2010 roku (Equality Act 2010).
The core values every UK resident is expected to respect: democracy, the rule of law, individual liberty, and mutual respect and tolerance of those with different faiths and beliefs.
Główne wartości, które każdy mieszkaniec Wielkiej Brytanii powinien szanować: demokracja, rządy prawa, wolność jednostki oraz wzajemny szacunek i tolerancja wobec osób o innych wyznaniach i przekonaniach.
The country made up of England, Scotland, Wales, and Northern Ireland.
Kraj składający się z Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej.
The island made up of England, Scotland, and Wales. It does not include Northern Ireland.
Wyspa składająca się z Anglii, Szkocji i Walii. Nie obejmuje Irlandii Północnej.
The Channel Islands and the Isle of Man. They are not part of the UK but have a special relationship with the Crown.
Wyspy Normandzkie oraz Wyspa Man. Nie są częścią Wielkiej Brytanii, ale mają szczególny związek z Koroną.
A saint who is regarded as the special guardian or protector of a country, place, or group. Each UK nation has its own patron saint.
Święty uważany za szczególnego opiekuna lub obrońcę kraju, miejsca albo grupy. Każdy z krajów Wielkiej Brytanii ma własnego świętego patrona.
The Scottish New Year celebration, held on 31 December. It is one of the biggest celebrations in Scotland.
Szkockie obchody Nowego Roku, świętowane 31 grudnia. Jest to jedna z największych uroczystości w Szkocji.
The official currency of the United Kingdom, abbreviated as GBP and symbolised by £.
Oficjalna waluta Zjednoczonego Królestwa, oznaczana skrótem GBP i symbolem £.
Celebrated on 5 November with bonfires and fireworks, commemorating the failed Gunpowder Plot of 1605.
Obchodzona 5 listopada przy ogniskach i pokazach sztucznych ogni, upamiętniająca nieudany spisek prochowy z 1605 roku.
A day on 11 November to remember those who died in wars. People wear red poppies as a symbol of remembrance.
Dzień przypadający 11 listopada, w którym wspomina się poległych na wojnach. Ludzie noszą czerwone maki jako symbol pamięci.
The Muslim festival celebrating the end of Ramadan, the holy month of fasting.
Muzułmańskie święto upamiętniające koniec ramadanu, czyli świętego miesiąca postu.
The Muslim Festival of Sacrifice, commemorating Ibrahim's willingness to sacrifice his son.
Muzułmańskie Święto Ofiarowania, upamiętniające gotowość Ibrahima do złożenia w ofierze swojego syna.
The Hindu and Sikh festival of lights, celebrated in October or November with lights, fireworks, and sweets.
Hinduistyczne i sikhijskie święto światła, obchodzone w październiku lub listopadzie ze światłami, sztucznymi ogniami i słodyczami.
An important Sikh festival on 14 April, celebrating the founding of the Khalsa by Guru Gobind Singh in 1699.
Ważne święto sikhijskie przypadające 14 kwietnia, upamiętniające założenie Chalsy przez Guru Gobinda Singha w 1699 roku.
The Jewish festival of lights lasting eight days, celebrating the rededication of the Second Temple in Jerusalem.
Żydowskie święto światła trwające osiem dni, upamiętniające ponowne poświęcenie Drugiej Świątyni w Jerozolimie.
A traditional Scottish dish made from sheep's heart, liver, and lungs, mixed with oatmeal, served on Burns Night.
Tradycyjna szkocka potrawa z serca, wątroby i płuc owcy, wymieszanych z płatkami owsianymi, podawana w Noc Burnsa.
The national flag of the UK, combining the crosses of St George, St Andrew, and St Patrick. Also called the Union Jack.
Flaga narodowa Wielkiej Brytanii, łącząca krzyże św. Jerzego, św. Andrzeja i św. Patryka. Nazywana też Union Jack.
A public holiday on 26 December, the day after Christmas Day.
Dzień wolny od pracy przypadający 26 grudnia, dzień po Bożym Narodzeniu.
The highest mountain in Scotland and in the United Kingdom, rising to 1,345 metres in the Grampian Highlands.
Najwyższa góra w Szkocji i w całym Zjednoczonym Królestwie, wznosząca się na 1345 metrów w paśmie Grampian Highlands.
The highest mountain in Wales at 1,085 metres, located in the Snowdonia National Park.
Najwyższa góra w Walii, mierząca 1085 metrów, położona w Parku Narodowym Snowdonia.
The largest freshwater lake in the UK, situated in Northern Ireland.
Największe jezioro słodkowodne w Wielkiej Brytanii, położone w Irlandii Północnej.
The highest mountain in England at 978 metres, located in the Lake District in Cumbria.
Najwyższa góra w Anglii, mierząca 978 metrów, położona w Krainie Jezior (Lake District) w hrabstwie Kumbria.
The longest river in the UK, flowing about 220 miles from Wales through England into the Bristol Channel.
Najdłuższa rzeka w Wielkiej Brytanii, płynąca około 220 mil z Walii przez Anglię aż do kanału Bristolskiego.
The longest river in England, flowing through London from the Cotswolds to the North Sea.
Najdłuższa rzeka w Anglii, płynąca przez Londyn od wzgórz Cotswolds aż do Morza Północnego.
The national flag of the United Kingdom, combining the crosses of St George, St Andrew and St Patrick.
Flaga narodowa Zjednoczonego Królestwa, łącząca krzyże św. Jerzego, św. Andrzeja i św. Patryka.
A public holiday in the UK when most businesses and banks are closed, such as Christmas Day, Easter Monday or May Day.
Dzień wolny od pracy w Wielkiej Brytanii, gdy większość firm i banków jest zamknięta, na przykład Boże Narodzenie, Poniedziałek Wielkanocny czy Święto Maja.
A Welsh festival of music, poetry and performance in the Welsh language, with roots going back to at least the 12th century.
Walijski festiwal muzyki, poezji i występów w języku walijskim, którego korzenie sięgają co najmniej XII wieku.
A traditional British theatrical production performed around Christmas, combining fairy-tale stories, slapstick comedy, songs and audience participation.
Tradycyjne brytyjskie przedstawienie teatralne wystawiane w okresie Bożego Narodzenia, łączące baśniowe historie, komediowy humor, piosenki i udział widowni.
A small green three-leaved plant that is the national symbol of Northern Ireland, associated with St Patrick.
Mała zielona roślina o trzech listkach, będąca narodowym symbolem Irlandii Północnej, kojarzona ze św. Patrykiem.
A national symbol of Wales, worn on St David's Day (1 March).
Narodowy symbol Walii, noszony w Dzień św. Dawida (1 marca).
A yellow spring flower that is one of the national emblems of Wales, also worn on St David's Day.
Żółty wiosenny kwiat będący jednym z narodowych symboli Walii, również noszony w Dzień św. Dawida.
A patterned cloth of criss-crossed horizontal and vertical bands traditionally associated with Scottish clans.
Wzorzysta tkanina z krzyżujących się poziomych i pionowych pasów, tradycyjnie kojarzona ze szkockimi klanami.
A prehistoric monument in Wiltshire, southern England. It was built in several stages over about 1,500 years and is a UNESCO World Heritage Site.
Prehistoryczny pomnik w hrabstwie Wiltshire, w południowej Anglii. Powstawał w kilku etapach przez około 1500 lat i jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
A wall built by the Romans on the orders of Emperor Hadrian to mark the northern frontier of the Roman Empire in Britain.
Mur zbudowany przez Rzymian na rozkaz cesarza Hadriana, aby wyznaczyć północną granicę Imperium Rzymskiego w Brytanii.
Peoples from northern Europe (modern-day Denmark and Germany) who settled in England after the Romans left around AD 410.
Ludy z północnej Europy (dzisiejsza Dania i Niemcy), które osiedliły się w Anglii po odejściu Rzymian około 410 roku n.e.
Seafaring warriors from Denmark and Norway who raided and later settled in parts of Britain from the 8th century.
Wojownicy i żeglarze z Danii i Norwegii, którzy najeżdżali, a później osiedlali się w częściach Brytanii od VIII wieku.
The invasion of England by William, Duke of Normandy, in 1066, following his victory at the Battle of Hastings.
Najazd na Anglię dokonany przez Wilhelma, księcia Normandii, w 1066 roku, po jego zwycięstwie w bitwie pod Hastings.
A charter signed in 1215 by King John that established the principle that the king was subject to the law.
Dokument podpisany w 1215 roku przez króla Jana, który ustanowił zasadę, że król również podlega prawu.
A comprehensive survey of land and property in England, ordered by William the Conqueror in 1086.
Szczegółowy spis ziemi i własności w Anglii, zarządzony przez Wilhelma Zdobywcę w 1086 roku.
A devastating plague that reached England in 1348 and killed approximately a third of the population.
Niszczycielska epidemia dżumy, która dotarła do Anglii w 1348 roku i zabiła około jednej trzeciej ludności.
Civil wars (1455–1485) between the House of Lancaster (red rose) and the House of York (white rose) for the English throne.
Wojny domowe (1455–1485) między rodem Lancasterów (czerwona róża) a rodem Yorków (biała róża) o tron angielski.
The established church of England, created when Henry VIII broke with Rome. The monarch is the head of the Church.
Oficjalny kościół państwowy Anglii, powstały, gdy Henryk VIII zerwał z Rzymem. Głową tego kościoła jest monarcha.
A large fleet of Spanish ships defeated by the English navy in 1588, during the reign of Elizabeth I.
Wielka flota hiszpańskich okrętów pokonana przez angielską marynarkę w 1588 roku, za panowania Elżbiety I.
The largely peaceful overthrow of King James II in 1688, when William of Orange was invited to become king.
W większości pokojowe obalenie króla Jakuba II w 1688 roku, gdy Wilhelma Orańskiego zaproszono, by został królem.
A law passed in 1689 that confirmed the rights of Parliament and limited the powers of the monarch.
Ustawa uchwalona w 1689 roku, która potwierdziła prawa parlamentu i ograniczyła władzę monarchy.
A period of rapid industrial growth that began in Britain in the 18th century, transforming society from agricultural to industrial.
Okres szybkiego rozwoju przemysłu, który rozpoczął się w Wielkiej Brytanii w XVIII wieku i przekształcił społeczeństwo z rolniczego w przemysłowe.
Women who campaigned for the right to vote, led by Emmeline Pankhurst. Women over 30 gained the vote in 1918.
Kobiety, które walczyły o prawo do głosowania, na czele z Emmeline Pankhurst. Kobiety powyżej 30 roku życia uzyskały prawo głosu w 1918 roku.
National Health Service. Established in 1948 to provide free healthcare at the point of use for all UK residents.
National Health Service. Utworzona w 1948 roku, aby zapewnić bezpłatną opiekę zdrowotną w chwili korzystania z niej wszystkim mieszkańcom Wielkiej Brytanii.
A voluntary association of 54 countries, many of which were once part of the British Empire.
Dobrowolne stowarzyszenie 54 krajów, z których wiele kiedyś należało do Imperium Brytyjskiego.
A system where the government provides services like healthcare, pensions, and unemployment benefits. Proposed by the Beveridge Report in 1942.
System, w którym rząd zapewnia usługi takie jak opieka zdrowotna, emerytury i zasiłki dla bezrobotnych. Zaproponowany w raporcie Beveridge'a w 1942 roku.
The religious movement in the 16th century that led to the creation of Protestant churches, including the Church of England when Henry VIII broke with Rome.
Ruch religijny w XVI wieku, który doprowadził do powstania kościołów protestanckich, w tym Kościoła Anglii, gdy Henryk VIII zerwał z Rzymem.
The closure of monasteries in England and Wales (1536-1541) by Henry VIII, who seized their wealth and lands.
Zamknięcie klasztorów w Anglii i Walii (1536–1541) przez Henryka VIII, który przejął ich bogactwa i ziemie.
Supporters of King Charles I during the English Civil War. Also known as Royalists.
Zwolennicy króla Karola I podczas angielskiej wojny domowej. Znani też jako rojaliści.
Supporters of Parliament during the English Civil War, led by Oliver Cromwell.
Zwolennicy parlamentu podczas angielskiej wojny domowej, dowodzeni przez Olivera Cromwella.
The return of the monarchy in 1660 when Charles II was restored to the throne after the period of the Commonwealth.
Powrót monarchii w 1660 roku, gdy Karol II został przywrócony na tron po okresie republiki (Commonwealth).
The 1833 Act that abolished slavery throughout the British Empire.
Ustawa z 1833 roku, która zniosła niewolnictwo w całym Imperium Brytyjskim.
An Act of Parliament that extended the right to vote to more men and reduced corruption in elections.
Ustawa parlamentu, która rozszerzyła prawo do głosowania na większą liczbę mężczyzn i ograniczyła korupcję w wyborach.
A 1942 report by William Beveridge that proposed the creation of the welfare state, identifying five 'Giant Evils' to be conquered.
Raport z 1942 roku autorstwa Williama Beveridge'a, który zaproponował utworzenie państwa opiekuńczego i wskazał pięć „wielkich zła" do pokonania.
The ship that brought workers from the Caribbean to the UK in 1948, marking the beginning of large-scale migration from the West Indies.
Statek, który w 1948 roku przywiózł pracowników z Karaibów do Wielkiej Brytanii, co rozpoczęło wielką falę migracji z Indii Zachodnich.
A period of violent conflict in Northern Ireland from the late 1960s to 1998, between unionists and nationalists.
Okres gwałtownego konfliktu w Irlandii Północnej od końca lat 60. XX wieku do 1998 roku, między unionistami a nacjonalistami.
The 1998 peace agreement that brought an end to the Troubles in Northern Ireland and established power-sharing government.
Porozumienie pokojowe z 1998 roku, które zakończyło konflikt w Irlandii Północnej i ustanowiło rząd oparty na podziale władzy.
An 1805 naval battle where Admiral Nelson defeated the French and Spanish fleets but was killed. Trafalgar Square commemorates it.
Bitwa morska z 1805 roku, w której admirał Nelson pokonał flotę francusko-hiszpańską, ale zginął. Upamiętnia ją plac Trafalgar Square.
An 1815 battle where the Duke of Wellington defeated Napoleon, ending the Napoleonic Wars.
Bitwa z 1815 roku, w której książę Wellington pokonał Napoleona, kończąc wojny napoleońskie.
6 June 1944 — the Allied invasion of Normandy, France, which was a major turning point in World War II.
6 czerwca 1944 roku — inwazja aliantów w Normandii we Francji, która była głównym punktem zwrotnym II wojny światowej.
The sustained German bombing campaign against British cities during WWII, particularly London, from 1940-1941.
Długotrwała niemiecka kampania bombardowania brytyjskich miast podczas II wojny światowej, zwłaszcza Londynu, w latach 1940–1941.
The evacuation of over 300,000 Allied troops from the beaches of Dunkirk, France in 1940.
Ewakuacja ponad 300 000 żołnierzy alianckich z plaż Dunkierki we Francji w 1940 roku.
The 1940 air battle where the RAF defended Britain against the German Luftwaffe, preventing a German invasion.
Bitwa powietrzna z 1940 roku, w której RAF obronił Wielką Brytanię przed niemiecką Luftwaffe, zapobiegając niemieckiej inwazji.
One of the greatest Victorian engineers, who built the Great Western Railway, Clifton Suspension Bridge, and revolutionary steamships.
Jeden z najwybitniejszych wiktoriańskich inżynierów, który zbudował kolej Great Western Railway, most wiszący Clifton oraz nowatorskie parowce.
Pioneer of modern nursing who improved care standards during the Crimean War, known as 'the Lady with the Lamp'.
Pionierka nowoczesnego pielęgniarstwa, która poprawiła standardy opieki podczas wojny krymskiej, znana jako „Dama z lampą".
Leader of the suffragette movement, who campaigned for women's right to vote in the early 20th century.
Przywódczyni ruchu sufrażystek, która na początku XX wieku walczyła o prawo kobiet do głosowania.
Prime Minister during most of WWII (1940-1945), famous for his inspiring leadership and speeches.
Premier przez większość II wojny światowej (1940–1945), słynny ze swojego inspirującego przywództwa i przemówień.
Labour Prime Minister (1945-1951) who created the welfare state, including the NHS.
Premier z ramienia Partii Pracy (1945–1951), który stworzył państwo opiekuńcze, w tym NHS.
The royal house that ruled England from 1485 to 1603, beginning with Henry VII and ending with Elizabeth I.
Dynastia królewska, która rządziła Anglią od 1485 do 1603 roku, zaczynając od Henryka VII, a kończąc na Elżbiecie I.
The royal house that ruled Scotland, and later England, from 1603 to 1714, beginning with James I.
Dynastia królewska, która rządziła Szkocją, a później Anglią, od 1603 do 1714 roku, zaczynając od Jakuba I.
The period from 1714 to around 1830 during the reigns of the four King Georges (I-IV), marked by Enlightenment thought and early industrialisation.
Okres od 1714 do około 1830 roku, za panowania czterech królów Jerzych (I–IV), naznaczony myślą oświeceniową i początkami industrializacji.
The period of Queen Victoria's reign (1837-1901), during which the British Empire reached its greatest extent and the UK led the world in industry.
Okres panowania królowej Wiktorii (1837–1901), w którym Imperium Brytyjskie osiągnęło największy zasięg, a Wielka Brytania przodowała w świecie pod względem przemysłu.
The law that united the Kingdoms of England and Scotland into a single Kingdom of Great Britain with one Parliament at Westminster.
Ustawa, która połączyła Królestwo Anglii i Królestwo Szkocji w jedno Królestwo Wielkiej Brytanii z jednym parlamentem w Westminsterze.
An international exhibition of industry and culture held in Hyde Park, London in 1851, housed in the purpose-built Crystal Palace.
Międzynarodowa wystawa przemysłu i kultury, która odbyła się w Hyde Parku w Londynie w 1851 roku, w specjalnie zbudowanym Pałacu Kryształowym.
A war (1853-1856) in which Britain, France and Turkey fought against Russia. Florence Nightingale became famous for nursing the wounded.
Wojna (1853–1856), w której Wielka Brytania, Francja i Turcja walczyły przeciwko Rosji. Florence Nightingale zasłynęła wtedy z opieki nad rannymi.
A war (1899-1902) between Britain and the Dutch-descended Boer settlers in South Africa, ending with British victory.
Wojna (1899–1902) między Wielką Brytanią a osadnikami burskimi pochodzenia holenderskiego w Afryce Południowej, zakończona zwycięstwem Brytyjczyków.
The period of political and military tension after 1945 between the Western powers led by the USA and the Soviet bloc, lasting until around 1990.
Okres napięć politycznych i militarnych po 1945 roku między mocarstwami zachodnimi pod przywództwem USA a blokiem radzieckim, trwający do około 1990 roku.
A voluntary association of 56 independent countries, most of which were formerly part of the British Empire, with the British monarch as its Head.
Dobrowolne stowarzyszenie 56 niepodległych państw, z których większość należała kiedyś do Imperium Brytyjskiego, z monarchą brytyjskim jako jego głową.
The two main political groupings that emerged in Parliament after 1680; the Whigs evolved into the Liberals and the Tories into today's Conservative Party.
Dwa główne ugrupowania polityczne, które pojawiły się w parlamencie po 1680 roku; z wigów wywodzą się liberałowie, a z torysów dzisiejsza Partia Konserwatywna.
A series of wars between England and France from 1337 to 1453 that included English victories at Crécy and Agincourt.
Seria wojen między Anglią a Francją w latach 1337-1453. Anglicy odnieśli w niej zwycięstwa pod Crécy i Azincourt.
Tudor king (1509-1547) who broke with Rome to establish the Church of England, dissolved the monasteries and had six wives.
Król z dynastii Tudorów (1509-1547), który zerwał z Rzymem i założył Kościół Anglii, zamknął klasztory i miał sześć żon.
Queen of England (1558-1603), daughter of Henry VIII; her reign saw the defeat of the Spanish Armada and the flourishing of English drama.
Królowa Anglii (1558-1603), córka Henryka VIII. Za jej panowania pokonano hiszpańską Armadę, a teatr angielski przeżywał rozkwit.
Parliamentary leader who, after the execution of Charles I in 1649, ruled as Lord Protector of the Commonwealth of England until his death in 1658.
Przywódca parlamentu, który po straceniu Karola I w 1649 roku rządził jako Lord Protektor Anglii (Commonwealth) aż do swojej śmierci w 1658 roku.
The law that united Great Britain and Ireland to form the United Kingdom of Great Britain and Ireland from 1801.
Ustawa, która połączyła Wielką Brytanię i Irlandię, tworząc od 1801 roku Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii.
Catholic queen of Scotland (1542-1567) who was imprisoned and executed in 1587 on the orders of her cousin Elizabeth I of England.
Katolicka królowa Szkocji (1542-1567), która została uwięziona i stracona w 1587 roku na rozkaz swojej kuzynki, Elżbiety I, królowej Anglii.
The abolition of the slave trade throughout the British Empire by Acts of Parliament in 1807 and 1833, campaigned for by William Wilberforce.
Zniesienie handlu niewolnikami w całym Imperium Brytyjskim na mocy ustaw parlamentu z lat 1807 i 1833. O zniesienie tego procederu walczył William Wilberforce.
A major fire in September 1666 that destroyed much of the City of London, including old St Paul's Cathedral.
Ogromny pożar we wrześniu 1666 roku, który zniszczył dużą część londyńskiego City, w tym starą katedrę św. Pawła.
The armed conflict (1642-1651) between supporters of King Charles I (Cavaliers) and Parliament (Roundheads), ending with the king's execution.
Konflikt zbrojny (1642-1651) między zwolennikami króla Karola I (kawalerowie) a parlamentem (okrągłogłowi), zakończony straceniem króla.
The most famous tennis tournament in the world, held at the All England Lawn Tennis Club in London.
Najsłynniejszy turniej tenisowy na świecie, rozgrywany w klubie All England Lawn Tennis Club w Londynie.
An annual series of classical music concerts held at the Royal Albert Hall in London, organized by the BBC.
Coroczny cykl koncertów muzyki klasycznej organizowany przez BBC w Royal Albert Hall w Londynie.
A prestigious contemporary art prize named after the British painter JMW Turner.
Prestiżowa nagroda przyznawana za sztukę współczesną, nazwana na cześć brytyjskiego malarza Williama Turnera (JMW Turner).
A celebration on 25 January honouring the Scottish poet Robert Burns, featuring haggis and poetry recitation.
Obchody 25 stycznia ku czci szkockiego poety Roberta Burnsa, podczas których podaje się haggis i recytuje jego wiersze.
The first effective antibiotic, discovered by Alexander Fleming in 1928.
Pierwszy skuteczny antybiotyk, odkryty przez Alexandra Fleminga w 1928 roku.
British naturalist who proposed the theory of evolution by natural selection in 'On the Origin of Species' (1859).
Brytyjski przyrodnik, który przedstawił teorię ewolucji poprzez dobór naturalny w dziele „O powstawaniu gatunków” (1859).
English scientist who discovered the laws of gravity and motion, considered one of the greatest scientists ever.
Angielski uczony, który odkrył prawa grawitacji i ruchu. Uważany za jednego z najwybitniejszych naukowców w historii.
British mathematician who cracked the Enigma code in WWII and is considered the father of computer science.
Brytyjski matematyk, który podczas II wojny światowej złamał szyfr Enigmy. Uważany za ojca informatyki.
British computer scientist who invented the World Wide Web in 1989.
Brytyjski informatyk, który w 1989 roku wynalazł sieć WWW (World Wide Web).
William Shakespeare (1564-1616), born in Stratford-upon-Avon, widely regarded as the greatest writer in the English language.
William Szekspir (1564-1616), urodzony w Stratford-upon-Avon, powszechnie uznawany za największego pisarza w języku angielskim.
English novelist known for Pride and Prejudice and Sense and Sensibility, depicting English middle-class life.
Angielska powieściopisarka znana z „Dumy i uprzedzenia” oraz „Rozważnej i romantycznej”, opisująca życie angielskiej klasy średniej.
Victorian novelist who wrote Oliver Twist, A Christmas Carol, and Great Expectations, often addressing social injustice.
Wiktoriański powieściopisarz, autor „Olivera Twista”, „Opowieści wigilijnej” i „Wielkich nadziei”, często poruszający tematy niesprawiedliwości społecznej.
A rock band from Liverpool who became one of the most successful music groups in history during the 1960s.
Zespół rockowy z Liverpoolu, który w latach 60. XX wieku stał się jedną z najbardziej znanych grup muzycznych w historii.
One of the greatest British landscape and seascape painters, known for dramatic use of light. The Turner Prize is named after him.
Jeden z najwybitniejszych brytyjskich malarzy pejzaży i marin, znany z dramatycznego użycia światła. Nagroda Turnera została nazwana jego imieniem.
English painter famous for landscapes of the English countryside, especially The Hay Wain.
Angielski malarz słynący z pejzaży angielskiej wsi, zwłaszcza obrazu „Wóz na siano” (The Hay Wain).
The architect who designed St Paul's Cathedral, rebuilt after the Great Fire of London in 1666.
Architekt, który zaprojektował katedrę św. Pawła, odbudowaną po wielkim pożarze Londynu w 1666 roku.
An annual rugby union championship between England, Scotland, Wales, Ireland, France, and Italy.
Coroczne mistrzostwa w rugby union rozgrywane między Anglią, Szkocją, Walią, Irlandią, Francją i Włochami.
A famous steeplechase horse race held annually at Aintree Racecourse near Liverpool.
Słynny wyścig konny z przeszkodami, rozgrywany co roku na torze Aintree w pobliżu Liverpoolu.
A famous test cricket series played between England and Australia.
Słynna seria meczów krykieta testowego rozgrywanych między Anglią a Australią.
Scotland's national poet, born 25 January 1759. Famous for 'Auld Lang Syne' and 'To a Mouse'. Burns Night celebrates his birthday.
Narodowy poeta Szkocji, urodzony 25 stycznia 1759 roku. Znany z wierszy „Auld Lang Syne” i „To a Mouse”. Noc Burnsa upamiętnia jego urodziny.
English Romantic poet, Poet Laureate, famous for 'I Wandered Lonely as a Cloud' (Daffodils).
Angielski poeta romantyczny, poeta laureat, słynący z wiersza „I Wandered Lonely as a Cloud” (Żonkile).
14th-century writer known as the 'Father of English literature', author of The Canterbury Tales.
Pisarz z XIV wieku nazywany „ojcem literatury angielskiej”, autor „Opowieści kanterberyjskich”.
One of the best-selling fiction writers of all time, creator of detectives Hercule Poirot and Miss Marple.
Jedna z najlepiej sprzedających się autorek powieści wszech czasów, twórczyni detektywów Herkulesa Poirot i panny Marple.
The theatre associated with William Shakespeare, reconstructed near its original site on the South Bank in London.
Teatr związany z Williamem Szekspirem, odbudowany w pobliżu pierwotnego miejsca na południowym brzegu Tamizy w Londynie.
A church officially recognised by the state. The Church of England is established in England, while the Church of Scotland is the national church in Scotland.
Kościół oficjalnie uznawany przez państwo. Kościół Anglii jest kościołem państwowym w Anglii, a Kościół Szkocji jest kościołem narodowym w Szkocji.
The senior bishop of the Church of England and spiritual leader of the worldwide Anglican Communion.
Najwyższy rangą biskup Kościoła Anglii i duchowy przywódca światowej Wspólnoty Anglikańskiej.
An annual music prize awarded for the best album released in the UK or Ireland by a British or Irish act.
Coroczna nagroda muzyczna przyznawana za najlepszy album wydany w Wielkiej Brytanii lub Irlandii przez brytyjskiego lub irlandzkiego wykonawcę.
An honorary position appointed by the monarch on the advice of the Prime Minister; the holder is expected to write verse for important national occasions.
Honorowy tytuł nadawany przez monarchę na wniosek premiera. Od osoby go pełniącej oczekuje się pisania wierszy na ważne uroczystości narodowe.
The top professional association football league in England, featuring 20 clubs and watched around the world.
Najwyższa zawodowa liga piłki nożnej w Anglii, składająca się z 20 klubów i oglądana na całym świecie.
The Football Association Challenge Cup, the oldest national football competition in the world, first held in 1871-72.
Puchar Challenge Cup organizowany przez Football Association, najstarsze krajowe rozgrywki piłkarskie na świecie, po raz pierwszy rozegrane w sezonie 1871-72.
In the Six Nations rugby tournament, the achievement of one team winning all five of its matches in the competition.
W turnieju rugby Sześciu Narodów osiągnięcie polegające na wygraniu przez jedną drużynę wszystkich pięciu swoich meczów w rozgrywkach.
A world-famous flower show held annually in London by the Royal Horticultural Society, showcasing garden design and plants.
Słynna na całym świecie wystawa kwiatów organizowana co roku w Londynie przez Royal Horticultural Society, prezentująca projekty ogrodów i rośliny.
A prestigious literary prize awarded annually for the best novel written in English and published in the UK or Ireland.
Prestiżowa nagroda literacka przyznawana co roku za najlepszą powieść napisaną w języku angielskim i wydaną w Wielkiej Brytanii lub Irlandii.
International awards given annually in physics, chemistry, medicine, literature, peace and economics; more than 130 UK-based laureates have received them.
Międzynarodowe nagrody przyznawane co roku w dziedzinie fizyki, chemii, medycyny, literatury, pokoju i ekonomii. Otrzymało je ponad 130 laureatów związanych z Wielką Brytanią.
A traditional wind instrument strongly associated with Scottish culture, played by blowing air into a bag that supplies the pipes.
Tradycyjny instrument dęty silnie kojarzony z kulturą szkocką. Gra się na nim, wdmuchując powietrze do worka, który zasila piszczałki.
A knee-length pleated garment, traditionally made of tartan, worn as part of Scottish Highland dress.
Plisowana spódnica do kolan, tradycyjnie wykonana z tartanu, noszona jako element szkockiego stroju góralskiego (Highland dress).
Small pastries filled with mincemeat (a mixture of dried fruits and spices), traditionally eaten at Christmas.
Małe ciastka nadziewane mincemeat (mieszanką suszonych owoców i przypraw korzennych), tradycyjnie jedzone w okresie Bożego Narodzenia.
A small Welsh town on the border with England, famous for its second-hand bookshops and its annual literary festival.
Małe walijskie miasteczko na granicy z Anglią, słynące z antykwariatów z używanymi książkami oraz corocznego festiwalu literackiego.
A charity founded in 1895 that protects historic houses, gardens and landscapes across England, Wales and Northern Ireland for public enjoyment.
Organizacja charytatywna założona w 1895 roku, która chroni zabytkowe domy, ogrody i krajobrazy w Anglii, Walii i Irlandii Północnej, udostępniając je publiczności.
The British Broadcasting Corporation, the UK's public service broadcaster funded mainly by the TV licence fee; politically independent of government.
British Broadcasting Corporation, publiczny nadawca w Wielkiej Brytanii, finansowany głównie z abonamentu telewizyjnego. Jest niezależny politycznie od rządu.
The UK's legislature, consisting of the House of Commons (elected) and the House of Lords (appointed/hereditary).
Władza ustawodawcza Wielkiej Brytanii, składająca się z Izby Gmin (House of Commons, wybieranej) oraz Izby Lordów (House of Lords, mianowanej lub dziedzicznej).
The elected lower house of the UK Parliament. MPs represent constituencies and debate/vote on laws.
Wybierana w wyborach niższa izba brytyjskiego parlamentu. Posłowie (MP) reprezentują okręgi wyborcze oraz debatują i głosują nad ustawami.
The upper house of the UK Parliament. Members are not elected but are appointed (life peers) or inherit their position (hereditary peers).
Wyższa izba brytyjskiego parlamentu. Jej członkowie nie są wybierani w wyborach, lecz są mianowani (lordowie dożywotni) albo dziedziczą swoje miejsce (lordowie dziedziczni).
The head of the UK government, usually the leader of the party that wins the most seats in a general election.
Szef rządu brytyjskiego, zwykle lider partii, która zdobyła najwięcej miejsc w wyborach powszechnych.
A group of about 20 senior ministers chosen by the Prime Minister to run major government departments.
Grupa około 20 najważniejszych ministrów wybranych przez premiera do kierowania głównymi resortami (ministerstwami) rządu.
A geographical area represented by one Member of Parliament (MP) in the House of Commons.
Obszar geograficzny reprezentowany przez jednego posła (MP) w Izbie Gmin.
The electoral system used for UK general elections, where the candidate with the most votes in each constituency wins.
System wyborczy stosowany w brytyjskich wyborach powszechnych, w którym zwycięża kandydat z największą liczbą głosów w danym okręgu wyborczym.
The transfer of some powers from central government at Westminster to regional governments in Scotland, Wales, and Northern Ireland.
Przekazanie części uprawnień rządu centralnego w Westminsterze rządom regionalnym w Szkocji, Walii i Irlandii Północnej.
A system of government where the monarch is the head of state but their powers are limited by a constitution and Parliament.
System rządów, w którym monarcha jest głową państwa, ale jego władza jest ograniczona przez konstytucję i parlament.
The system of courts and judges that interprets and applies the law. It is independent of the government.
System sądów i sędziów, który interpretuje i stosuje prawo. Jest niezależny od rządu.
A 1998 Act that incorporated the European Convention on Human Rights into UK law.
Ustawa z 1998 roku, która włączyła Europejską Konwencję Praw Człowieka do prawa brytyjskiego.
A 2010 Act that protects people from discrimination based on 9 protected characteristics.
Ustawa z 2010 roku, która chroni ludzi przed dyskryminacją ze względu na 9 cech chronionych.
The highest court in the UK, established in 2009. It is the final court of appeal for all civil and criminal cases.
Najwyższy sąd w Wielkiej Brytanii, utworzony w 2009 roku. Jest sądem ostatniej instancji we wszystkich sprawach cywilnych i karnych.
The person who chairs debates and maintains order in the House of Commons. The Speaker must be politically impartial.
Osoba, która prowadzi debaty i utrzymuje porządek w Izbie Gmin. Przewodniczący musi być politycznie bezstronny.
The Welsh Parliament (formerly Welsh Assembly), which meets in Cardiff and deals with devolved matters in Wales.
Parlament Walii (dawniej Zgromadzenie Walijskie), który obraduje w Cardiff i zajmuje się sprawami przekazanymi do decyzji władz Walii.
The devolved parliament for Scotland, which sits at Holyrood in Edinburgh and has tax-varying powers.
Parlament Szkocji z przekazanymi uprawnieniami, który obraduje w Holyrood w Edynburgu i ma prawo zmieniać niektóre podatki.
The devolved government of Northern Ireland, based at Stormont in Belfast, operating on power-sharing principles.
Władze Irlandii Północnej z przekazanymi uprawnieniami, z siedzibą w Stormont w Belfaście, działające na zasadzie współdzielenia władzy.
The government minister responsible for the economy, public finances, and the annual Budget.
Minister rządu odpowiedzialny za gospodarkę, finanse publiczne i coroczny budżet.
The team of senior members of the opposition party who shadow (monitor) the work of government ministers.
Zespół najważniejszych członków partii opozycyjnej, którzy obserwują i komentują pracę poszczególnych ministrów rządu.
An MP or Lord responsible for ensuring party members attend debates and vote according to party wishes.
Poseł lub lord odpowiedzialny za to, by członkowie partii uczestniczyli w debatach i głosowali zgodnie z wolą partii.
An election held in a single constituency when a seat becomes vacant between general elections.
Wybory przeprowadzane w jednym okręgu wyborczym, gdy miejsce zwalnia się między wyborami powszechnymi.
A member of the House of Lords who has been appointed for their lifetime and cannot pass the title to their children.
Członek Izby Lordów, który został mianowany dożywotnio i nie może przekazać tytułu swoim dzieciom.
A member of the House of Lords who inherited their title from a parent.
Członek Izby Lordów, który odziedziczył swój tytuł po rodzicu.
The formal approval by the monarch of a bill that has been passed by both Houses of Parliament, making it law.
Formalne zatwierdzenie przez monarchę projektu ustawy, który został przyjęty przez obie izby parlamentu, co nadaje mu moc prawa.
A local tax based on property value, used to pay for local services such as police, schools, and rubbish collection.
Lokalny podatek oparty na wartości nieruchomości, przeznaczony na opłacenie usług miejscowych, takich jak policja, szkoły i wywóz śmieci.
An independent official who investigates complaints from the public about government departments or public organisations.
Niezależny urzędnik, który bada skargi obywateli na działania resortów rządowych lub instytucji publicznych.
Free legal advice and representation for people who cannot afford a lawyer.
Bezpłatne porady prawne i reprezentacja dla osób, których nie stać na opłacenie prawnika.
A court that deals with less serious criminal cases and some civil matters in England and Wales.
Sąd, który zajmuje się mniej poważnymi sprawami karnymi oraz niektórymi sprawami cywilnymi w Anglii i Walii.
A court that deals with serious criminal cases in England and Wales, heard by a judge and jury.
Sąd, który zajmuje się poważnymi sprawami karnymi w Anglii i Walii, rozpatrywanymi przez sędziego i ławę przysięgłych.
North Atlantic Treaty Organization — a military alliance founded in 1949. The UK is a founding member.
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego — sojusz wojskowy założony w 1949 roku. Wielka Brytania jest jego członkiem-założycielem.
An international organisation founded in 1945. The UK is one of five permanent members of the Security Council.
Organizacja międzynarodowa założona w 1945 roku. Wielka Brytania jest jednym z pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa.
The reigning monarch (king or queen) who is the head of state of the United Kingdom.
Panujący monarcha (król lub królowa), który jest głową państwa Wielkiej Brytanii.
The presiding officer and chair of the House of Lords, elected by members of the Lords and politically impartial.
Osoba przewodnicząca obradom Izby Lordów, wybierana przez członków Izby i politycznie bezstronna.
The official printed and online record of debates and proceedings in both Houses of the UK Parliament.
Oficjalny zapis, drukowany i dostępny online, debat oraz obrad obu izb brytyjskiego parlamentu.
An elected official in England and Wales (outside London) responsible for holding the local police force to account and setting its priorities.
Wybierany w wyborach urzędnik w Anglii i Walii (poza Londynem), odpowiedzialny za rozliczanie miejscowej policji z jej pracy i wyznaczanie jej priorytetów.
Volunteer judges, usually without formal legal training, who decide most minor criminal cases in Magistrates' Courts in England and Wales.
Sędziowie społeczni, zwykle bez formalnego wykształcenia prawniczego, którzy rozstrzygają większość drobnych spraw karnych w sądach pokoju w Anglii i Walii.
A group of citizens, usually 12 in England, Wales and Northern Ireland (15 in Scotland), who decide the facts of a case in a criminal trial.
Grupa obywateli, zwykle 12 osób w Anglii, Walii i Irlandii Północnej (15 w Szkocji), którzy oceniają fakty sprawy w procesie karnym.
A lawyer in the UK who specialises in advocacy and representing clients in the higher courts, usually instructed by a solicitor.
Prawnik w Wielkiej Brytanii, który specjalizuje się w występowaniu przed sądem i reprezentowaniu klientów w sądach wyższej instancji, zwykle na zlecenie radcy prawnego (solicitor).
A lawyer who provides legal advice, prepares documents and represents clients in lower courts and tribunals in the UK.
Prawnik, który udziela porad prawnych, przygotowuje dokumenty i reprezentuje klientów w sądach niższej instancji oraz trybunałach w Wielkiej Brytanii.
His Majesty's Revenue and Customs, the UK government department responsible for collecting taxes and enforcing tax law.
His Majesty's Revenue and Customs — resort rządu brytyjskiego odpowiedzialny za pobieranie podatków i egzekwowanie prawa podatkowego.
Pay As You Earn, the system by which UK employers deduct income tax and National Insurance from employees' wages and pay them to HMRC.
Pay As You Earn — system, w którym brytyjscy pracodawcy potrącają z pensji pracowników podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie społeczne (National Insurance) i przekazują je do HMRC.
A unique personal reference number used to record tax and social security contributions; everyone working in the UK needs one.
Niepowtarzalny osobisty numer referencyjny służący do rejestrowania składek podatkowych i na ubezpieczenie społeczne; każdy, kto pracuje w Wielkiej Brytanii, musi go posiadać.
An annual test of vehicle safety, roadworthiness and emissions required for most cars over three years old in the UK.
Coroczne badanie bezpieczeństwa, sprawności technicznej i emisji spalin, wymagane dla większości samochodów starszych niż trzy lata w Wielkiej Brytanii.
A nationwide election in which voters in every UK constituency choose an MP to represent them in the House of Commons; held at least every five years.
Ogólnokrajowe wybory, w których wyborcy w każdym okręgu w Wielkiej Brytanii wybierają posła (MP), który będzie ich reprezentować w Izbie Gmin; odbywają się co najmniej raz na pięć lat.
The second-largest party in the House of Commons. Its leader shadows the Prime Minister and challenges government policy.
Druga co do wielkości partia w Izbie Gmin. Jej lider obserwuje i komentuje pracę premiera oraz kwestionuje politykę rządu.
A senior government minister responsible for the efficient running of the courts and the independence of the judiciary.
Wysoki rangą minister rządu odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie sądów i niezależność władzy sądowniczej.
Politically neutral staff who deliver government policy and public services, continuing in post regardless of which party is in power.
Politycznie neutralni urzędnicy, którzy wdrażają politykę rządu i świadczą usługi publiczne, pozostając na stanowiskach niezależnie od tego, która partia rządzi.
A tax paid on earnings from employment, self-employment, pensions and some savings and investments in the UK.
Podatek płacony od dochodów z zatrudnienia, samozatrudnienia, emerytur oraz niektórych oszczędności i inwestycji w Wielkiej Brytanii.
The list of people entitled to vote in the UK; you must be registered on it to cast a vote in elections.
Lista osób uprawnionych do głosowania w Wielkiej Brytanii; aby oddać głos w wyborach, trzeba być na niej zarejestrowanym.
A document in which a political party sets out the policies it would pursue if elected to govern.
Dokument, w którym partia polityczna przedstawia politykę, którą prowadziłaby, gdyby została wybrana do rządzenia.
The MP elected by fellow members to chair debates in the House of Commons; they must be politically neutral and ensure parliamentary rules are followed.
Poseł wybrany przez pozostałych członków do prowadzenia debat w Izbie Gmin; musi być politycznie neutralny i dbać o przestrzeganie zasad parlamentarnych.