UK Core Values
Podstawowe wartości brytyjskie
The five fundamental values of British life:
1. Democracy — people influence government through elections
2. Rule of law — no one is above the law
3. Individual liberty — freedom of thought, speech, and expression
4. Mutual respect — treating everyone with dignity
5. Tolerance — accepting different faiths and beliefs
Pięć fundamentalnych wartości brytyjskiego życia:
1. Demokracja — obywatele wpływają na rząd poprzez wybory
2. Rządy prawa — nikt nie stoi ponad prawem
3. Wolność jednostki — wolność myśli, słowa i wypowiedzi
4. Wzajemny szacunek — traktowanie każdego z godnością
5. Tolerancja — akceptacja różnych religii i przekonań
Kluczowe liczby5 core values
Zapamiętaj skrót DRWWT: Demokracja, Rządy prawa, Wolność, Wzajemny szacunek, Tolerancja — pięć filarów życia w Wielkiej Brytanii.
Resident Responsibilities
Obowiązki mieszkańców
Key responsibilities of all UK residents:
• Respect and obey the law
• Treat others with fairness
• Look after yourself and your family
• Look after the area you live in
• Register to vote
• Serve on a jury if called
• Pay taxes
• Ensure children receive education (ages 5-16)
Najważniejsze obowiązki wszystkich mieszkańców Wielkiej Brytanii:
• Szanować prawo i go przestrzegać
• Traktować innych sprawiedliwie
• Dbać o siebie i swoją rodzinę
• Dbać o miejsce, w którym mieszkasz
• Zarejestrować się do głosowania
• Pełnić funkcję ławnika, gdy zostaniesz wezwany
• Płacić podatki
• Zapewnić dzieciom edukację (wiek 5-16 lat)
Kluczowe liczbyEducation: ages 5-16 (4 in NI); Voting age: 18+; Driving: 17+
Pomyśl o trzech kręgach troski: o siebie, o rodzinę i o sąsiedztwo — a do tego obowiązki wobec państwa: głosowanie, podatki, ława przysięgłych.
Equality Act 2010
Ustawa o równości z 2010 r.
The Equality Act 2010 protects against discrimination based on 9 protected characteristics:
1. Age
2. Disability
3. Gender reassignment
4. Marriage and civil partnership
5. Pregnancy and maternity
6. Race
7. Religion or belief
8. Sex
9. Sexual orientation
Ustawa o równości z 2010 r. (Equality Act 2010) chroni przed dyskryminacją ze względu na 9 cech chronionych:
1. Wiek
2. Niepełnosprawność
3. Zmiana płci
4. Małżeństwo i związek partnerski
5. Ciąża i macierzyństwo
6. Rasa
7. Religia lub przekonania
8. Płeć
9. Orientacja seksualna
Kluczowe liczby9 protected characteristics; Act passed in 2010
Dziewięć cech chronionych — zapamiętaj rok 2010 i liczbę 9. To ochrona przed dyskryminacją w pracy, sklepie czy urzędzie.
Freedom of Religion
Wolność wyznania
• The UK is a country of religious freedom
• People can practise any faith, change faith, or have no faith
• Church of England is the established church (monarch is head)
• Church of Scotland is Presbyterian (monarch is NOT head)
• The UK is a multi-faith society: Christianity, Islam, Hinduism, Sikhism, Judaism, Buddhism
• Wielka Brytania jest krajem wolności religijnej
• Można praktykować dowolną wiarę, zmienić wiarę lub nie wyznawać żadnej
• Kościół Anglii (Church of England) jest kościołem oficjalnym (monarcha jest jego głową)
• Kościół Szkocji (Church of Scotland) jest prezbiteriański (monarcha NIE jest jego głową)
• Wielka Brytania to społeczeństwo wielowyznaniowe: chrześcijaństwo, islam, hinduizm, sikhizm, judaizm, buddyzm
Kluczowe liczby6 major religions practised in the UK
Pamiętaj różnicę: w Kościele Anglii monarcha JEST głową, w Kościele Szkocji NIE jest. Sześć głównych religii współistnieje obok siebie.
Civic Participation
Udział w życiu obywatelskim
• Voting is encouraged but not compulsory
• UK/Commonwealth/Irish citizens can vote in all UK elections
• EU citizens can vote in local elections only
• You can stand for election at age 18+
• Jury service is a civic duty
• Volunteering and community involvement are valued
• Głosowanie jest zachęcane, ale nie obowiązkowe
• Obywatele Wielkiej Brytanii, Wspólnoty Narodów (Commonwealth) i Irlandii mogą głosować we wszystkich wyborach
• Obywatele UE mogą głosować tylko w wyborach lokalnych
• Kandydować w wyborach można od 18. roku życia
• Służba w ławie przysięgłych to obowiązek obywatelski
• Wolontariat i zaangażowanie w społeczność są cenione
Kluczowe liczbyVoting age: 18+; Stand for office: 18+
Liczba 18 otwiera drzwi: można głosować i kandydować. Pamiętaj, że obywatele UE głosują WYŁĄCZNIE lokalnie.
Life in the UK Test Format
Format testu Life in the UK
• 24 multiple-choice questions per test
• 45 minutes to complete
• Pass mark: 75% (18/24 correct)
• Questions drawn from the whole handbook
• Each candidate gets a different set of questions
• Taken at approved test centre (about 60 in UK)
• Book online at gov.uk/life-in-the-uk-test
• 24 pytania wielokrotnego wyboru na test
• 45 minut na rozwiązanie
• Próg zaliczenia: 75% (18/24 poprawnych)
• Pytania pochodzą z całego podręcznika
• Każdy kandydat otrzymuje inny zestaw pytań
• Test zdaje się w zatwierdzonym ośrodku (około 60 w całej Wielkiej Brytanii)
• Rezerwacja online na gov.uk/life-in-the-uk-test
Kluczowe liczby24 questions / 45 min / 75% pass / 18 correct
Zapamiętaj ciąg liczb: 24 pytania, 45 minut, 75% = 18 poprawnych odpowiedzi. To klucz do zdania testu.
English Level Requirements
Wymagania dotyczące poziomu angielskiego
• ESOL Entry Level 3 = CEFR B1
• Handbook is written at ESOL Entry Level 3
• Must demonstrate speaking + listening at B1
• Welsh or Scottish Gaelic also accepted
• If below B1: take ESOL with Citizenship course
• B1 = intermediate (can handle everyday conversation)
• ESOL Entry Level 3 = CEFR B1
• Podręcznik jest napisany na poziomie ESOL Entry Level 3
• Trzeba wykazać się mówieniem i słuchaniem na poziomie B1
• Akceptowany jest także język walijski lub szkocki gaelicki
• Poniżej B1: należy ukończyć kurs ESOL with Citizenship
• B1 = poziom średnio zaawansowany (radzenie sobie w codziennej rozmowie)
Kluczowe liczbyESOL Entry Level 3 = CEFR B1
Zapamiętaj jedno równanie: ESOL Entry Level 3 = CEFR B1. To wymagany poziom angielskiego (mówienie i słuchanie).
Fundamental British Principles
Fundamentalne zasady brytyjskie
• Democracy
• The rule of law
• Individual liberty
• Tolerance of those with different faiths and beliefs
• Participation in community life
• Demokracja
• Rządy prawa
• Wolność jednostki
• Tolerancja wobec osób o odmiennych religiach i przekonaniach
• Udział w życiu społeczności
Kluczowe liczby5 core principles
Pięć zasad: cztery wartości plus udział w społeczności. Tolerancja i uczestnictwo dopełniają demokrację, prawo i wolność.
Rights Offered by the UK
Prawa zapewniane przez Wielką Brytanię
• Freedom of belief and religion
• Freedom of speech
• Freedom from unfair discrimination
• Right to a fair trial
• Right to join in the election of a government
• Wolność przekonań i religii
• Wolność słowa
• Wolność od niesprawiedliwej dyskryminacji
• Prawo do sprawiedliwego procesu
• Prawo do udziału w wyborach rządu
Kluczowe liczby5 freedoms/rights
Trzy wolności i dwa prawa: wolność wiary, słowa i od dyskryminacji oraz prawo do uczciwego procesu i głosowania.
Citizenship Ceremony Pledge
Przysięga podczas ceremonii nadania obywatelstwa
• New citizens take the pledge at a ceremony
• 'I will give my loyalty to the United Kingdom and respect its rights and freedoms'
• 'I will uphold its democratic values'
• 'I will observe its laws faithfully'
• 'And fulfil my duties and obligations as a British citizen'
• Nowi obywatele składają przysięgę podczas ceremonii
• „Ślubuję lojalność Zjednoczonemu Królestwu i szacunek dla jego praw i wolności”
• „Będę przestrzegać jego demokratycznych wartości”
• „Będę wiernie przestrzegać jego praw”
• „I wypełniać moje obowiązki jako obywatel brytyjski”
Kluczowe liczby4 pledge commitments
Przysięga to cztery zobowiązania: lojalność, wartości demokratyczne, przestrzeganie prawa i wypełnianie obowiązków.
Protected Characteristics (Equality Act)
Cechy chronione (Ustawa o równości)
• Age
• Disability
• Gender reassignment
• Marriage and civil partnership
• Pregnancy and maternity
• Race
• Religion or belief
• Sex
• Sexual orientation
• Wiek
• Niepełnosprawność
• Zmiana płci
• Małżeństwo i związek partnerski
• Ciąża i macierzyństwo
• Rasa
• Religia lub przekonania
• Płeć
• Orientacja seksualna
Kluczowe liczby9 protected characteristics
Dziewięć cech chronionych z Equality Act 2010 — pogrupuj je: kto jesteś (wiek, rasa, płeć), w co wierzysz (religia) i sytuacja życiowa (ciąża, małżeństwo).
Test Booking & ID Requirements
Rezerwacja testu i wymagane dokumenty
• Book online at lifeintheuktest.gov.uk only
• Bring identification (passport/BRP)
• Bring proof of address
• Without ID/address proof → cannot take the test
• 60 registered test centres across UK
• Different arrangements for Isle of Man & Channel Islands
• Rezerwacja online wyłącznie na lifeintheuktest.gov.uk
• Należy mieć przy sobie dokument tożsamości (paszport/BRP)
• Należy mieć przy sobie potwierdzenie adresu
• Bez dokumentu tożsamości i adresu → nie można przystąpić do testu
• 60 zarejestrowanych ośrodków testowych w całej Wielkiej Brytanii
• Inne zasady obowiązują na wyspie Man i Wyspach Normandzkich (Channel Islands)
Kluczowe liczby~60 test centres; ID + address proof required
Bez dwóch dokumentów nie ma testu: tożsamość (paszport/BRP) i potwierdzenie adresu. Rezerwuj tylko na oficjalnej stronie gov.uk.
Application Process Overview
Przegląd procesu składania wniosku
• Step 1: Pass Life in the UK test
• Step 2: Provide English B1 evidence
• Step 3: Complete application form (varies by case)
• Step 4: Pay the application fee
• Step 5: Submit evidence to Home Office
• Find forms & fees at gov.uk (former UK Border Agency site)
• Fees differ by application type
• Krok 1: Zdaj test Life in the UK
• Krok 2: Przedstaw dowód znajomości angielskiego na poziomie B1
• Krok 3: Wypełnij formularz wniosku (zależnie od przypadku)
• Krok 4: Opłać opłatę za wniosek
• Krok 5: Złóż dokumenty do Home Office (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych)
• Formularze i opłaty znajdziesz na gov.uk (dawna strona UK Border Agency)
• Opłaty różnią się w zależności od rodzaju wniosku
Kluczowe liczby5 steps; fees vary by application type
Pięć kroków po kolei: test → angielski B1 → formularz → opłata → wysyłka do Home Office. Najpierw test i język, potem papierkowa robota.